+ Konu Cevaplama Paneli
Toplam 7 adet sonuctan sayfa basi 1 ile 7 arasi kadar sonuc gösteriliyor

Konu: sıralı sistemlerde görülen anormal çalışmanın sebepleri-giderilmesi

  1. #1

    sıralı sistemlerde görülen anormal çalışmanın sebepleri-giderilmesi

    Merhaba Sıralı (sequent) sistem kullanıcıları.

    Epey zamandır yazmak istediğim ama bunca geciktikten sonra ancak zaman bulabildiğim bir konuyu sizlerle paylaşmak istedim.

    Servisime gelen araçlarda genel olarak karşılaştığım (motorun düzgün çalışmaması, çekiş düşüklüğü, fazla yakıt sarfiyatı vb.) arızalar ve bu arızaların sebeplerinin çoğunlukla yanlış müdahalelerden kaynaklandığını gördüm.

    Bunların en başında geleni ise, araç sahiplerinin araçlarını yetkili servislere (bilinen sebeplerle ) götürmek istemeyip bakım ve onarımları sanayi ortamında yaptırmaları.
    Buji kablosu vb. gibi basit arızaları yazmayacağım.
    Bu araçlarda triger kayışı 2003 model öncesi üretilmiş olanlarda (hangisi önce dolarsa) 90.000 km. de veya her 3 yılda bir, 2003 model sonrası üretilmiş olanlarda ise her (hangisi önce dolarsa)120.000 km.de veya her 3 yılda bir değiştirilmelidir.
    Bilhassa triger kayışı değiştiren araç sahipleri yukarıda yazılı arızaları sıklıkla yaşıyorlar.
    Zira günümüzde triger kayışı değiştirmek için çok fazla özel takım gerekiyor ve bu özel takımlar yetkili servisler dışında kimsede yok veya bir iki tanesi var.

    Bu takımların eksikliği halinde, işin olması gerektiği gibi yapılabilmesi, insan hassasiyeti/yeteneği dışındadır.
    Örnek vermek gerekirse; Palio, Albea, Marea, Stilo gibi araçlarımızda bulunan 1.6 16v. motorların triger kayışı değişimindeki sente ayarı, komparatör ve krank kasnağında derece scalası kullanılarak, Üst ölü noktada piston yüksekliği 1/100 mm., ve krank ölü açısı 1/360 derece açı hassasiyetinde yapılmaktadır.
    En yakın bir başka örnek olarak kendimi verebilirim ki; bu işlemlerin dersini verebildiğim halde bahsettiğim takımlarım olmasa, yapabilmem imkânsızdır.
    Aksini iddia edenlere (ben yaparım/yapıyorum diyenlere) de inanmamanızı öneririm.

    Motorun sıhhatli çalışması için olmazsa olmaz şart sente ayarıdır.
    Yani emme ve egzost siboplarının olması gereken açıda açılıp kapanması gerekir.
    Bu temel ölçüde olan en küçük kaçıklık motorun anormal çalışmasına sebep olur.

    İkinci sebep ise (olanlarda) sibop ayarı.
    Sibop ayarı olan hemen her cins motorun ölçüsü farklıdır.
    Ayar vidası ile ayarlananların dışındaki diğer motorlarda bu işlem için kullanılan pullar da hem çok farklı, hem de çok (yüzlerce) çeşitlidir. Serviste bu ayar pullarının bulunduruluyor olması gerekir.
    Yine bu işlemi yapmak için gerekli özel takımlar da ayrıca lüzumludur.

    Lambda sensör bağlantısının yapılmaması veya programdan iptal edilmesi/kapatılması sık karşılaştığım eksikliklerden/yanlış uygulamalardan (Gerekli açıklamayı aşağıda göreceksiniz).

    Ben Fiat uzmanıyım.
    Bu bağlamda diğer markalar konusunda ahkâm kesmek haddim değil.
    Ancak yazdıklarımı teorik olarak diğer markalarla ilişkilendirebilirsiniz.
    Mesela Fiat 131 eski modeller için her 20.000 km. de, 131 (OHC olanlar), UNO, TEMPRA, TİPO ve 1.2 8v. , 1.4 8v, motorlar kullanılan tüm Fiat otomobilleri her 40.000 km. de sibop ayarına muhtaçtır.
    Bu işlem zamanında yapılmazsa, önce çekiş düşüklüğü, sonra anormal çalışma belirtileri görülür.
    Sonunda ilk önce en sıkı sibop yanar ve ait olduğu silindir işlevsiz kalır.
    Motor da bir silindir eksik olarak çalıştığından piyasa jargonuyla teklemeye başlar.
    Bu arızanın giderilmesi ise hayli masraflıdır.

    Lpg sistemi monte edilmiş bir motorun, önce benzinle düzgün çalışması gerekir.
    Kural olarak bilinmesi gerekir ki; benzin sisteminde sıhhatli çalışmayan bir motor, LPG sisteminde de düzgün çalışmaz. Hatta LPG sisteminde çalışması halinde arızalar çok daha belirgin hale gelir.

    Bu yazdıklarımdan hepinizin anlayacağı gibi, sente ayarı ve sibop ayarı çok düzgün olmayan bir motordan doğru sonuç alınması söze konu değildir.

    Şimdi gelelim işin elektronik kısmına.

    Servisime gelen LPG li araçların çoğunun programlarının yapıştırma olduğunu tespit ettim.
    Şimdi bu da ne demek dediğinizi duyar gibiyim ) .

    Efendim programlamak demek kısaca; LPG yetkili servislere üreticilerce verilen bir programı kullanarak aracın motorunun benzin sisteminde çalışırken oluşan verilerinin, LPG sistemiyle eşleştirilmesi demektir.
    Bu işlem yapılırken önce araç benzin devresinde çeşitli devirlerde çalıştırılır, bu esnada oluşan veriler, programatik olarak LPG EKU ((elektronik kontrol ünitesi (yine piyasa jargonuyla BEYİN)) suna kaydedilir.
    Piyasada genellikle yapılan ise; bu işlem sebebiyle zaman kaybetmemek (zira biraz zaman alır) için, daha önceden kaydedilmiş olan bir motorun bilgilerini aynen yapıştırmak.
    Ancak; motorların hepsi aynı cins olsa bile birbirinin aynı değildir.
    Çalışma karakterleri, üretimde kullanılan toleranslar sebebiyle farklılık gösterebilirler.
    Dolayısı ile, yapıştırma şeklinde yapılan bir programlama, LPG sistemini farklı motoru verileriyle çalıştırdığı için, benzin devresindeki çalışması ile LPG devresinde çalışması arasında olumsuz farklılıklar oluşur.

    Bir diğeri ise, motorun kapsamlı onarımlarından sonra (motor raktifiyesi, silindir kapağı revizyonu, triger kayışı değişimi, sibop ayarı vb.) yapılması gerekenler.

    Simdi sıra EKU bölümünde.
    Yeni nesil EKU lara akıllı EKU deniliyor ve artık günümüzde önemli çoğunlukla bu EKU lar kullanılıyor.
    Bunun anlamı ise kısaca şöyle:
    Bu EKU lar üretimde fabrika parametreleri ile programlanıyorlar.
    Akıllı denmesinin sebebi ise, motorun çalışması esnasında değişen ayarlar sonucunda oluşan verileri hafızalarındaki orijinal parametrelerle karşılaştırıp, optimal parametreler yaratmaları.
    Kullanıcıların bu değişiklikleri (zaman içinde ve yavaş yavaş oluştuğu için), çok belirgin hale gelene kadar hissetmeleri mümkün değildir.
    Motorun çalışmasını etkileyecek ve dolayısı ile hissedilebilen önemli veya belirgin bir arıza oluşması halinde ise, EKU ların programlarında önemli değişiklikler oluşuyor.
    Fakat bu farklılıklar yalnızca benzin EKU larında oluyor.
    LPG EKU su ise yeni parametrelere uyum özelliği olmadığı için, önceden programlandığı gibi kalıyor.

    Araç sahibi arızayı gidermek için özel veya yetkili bir servise götürdüğü zaman ise genellikle yapılan ise şöyle:

    Gittiği servis çoğunlukla LPG konusunda ya bilgili olmuyor ya da LPG işi iştigal alanının dışında oluyor ve hatta çoğu marka LPG li araçları servis alanına sokmuyor.
    Kendi işini yapıyor, sonrasında LPG sistemi ile ilgili bir arıza var ise “LPG cine git” deniyor.

    Onarım yapıldıktan sonra ise genellikle parametre sıfırlanması işlemi yapılmıyor.
    Parametre sıfırlaması çoğu benzin EKU sunda (var olanlarda) programatik olarak yapılabilen bir işlemdir.
    Kısaca EKU yu fabrikasyon ayarlarına döndürmek denilebilir.
    Şayet programatik olarak sıfırlanma yapılmazsa motorun yeni parametreleri oluşturması için yaklaşık bir hafta veya 500 km. kadar benzin devresinde kullanılması gerekir.
    Parametre sıfırlaması yapılmayınca, EKU motoru, yine motorun zaman içinde ürettiği farklı verileri kaydederek oluşturduğu parametrelerle çalıştırmaya devam ediyor.
    LPG sistemi olan araçlar da doğal olarak benzin devresinde kullanılmadığı için, yeni ve doğru parametreler oluşmuyor.

    Yukarıda yazdıklarım bağlamında:
    Önemli bir arızanın giderilmesinden veya kapsamlı onarımlar sonrasında önce motorun benzin devresinde sıhhatli çalıştığından emin olunmalı.
    Bunun için onarımı yapan servisin o aracın EKU sunu inceleyebileceği markaya özel programın olduğu bir bilgisayara sahip olması gerekir.
    Bu bilgisayarlarda kullanılan programlar benzin sisteminde elektriksel bir arıza varsa hemen belirtmek ve sensörlerde oluşan verilerin görülebilmesi/incelenebilmesi için üretilmişlerdir.
    Bu programa sahip olmak da yetmez.
    Programı kullanmayı ve gördüğü verileri doğru yorumlayacak eğitimli (işi bilen) bir eleman olması da gereklidir.
    Bir diğer gerekli ekipman ise, benzin ve LPG yi ayrı ayrı olmak üzere 4 gaz ölçer kalibrasyon belgeli bir cihaz.
    Kalibrasyon belgeli olması çok önemlidir. Zira bu cihazlar yanlış veri oluştuğunu yani arızalı olduğunu belirtmezler. Ancak kalibrasyon belgesi var ise güvenilir olurlar.

    Bu cihazla ekzost gazlarından Hidrokarbon, Karbon monoksit, Oksijen ve Karbon dioksit gazları ile lambda nın değerlerini görürsünüz.

    Basitçe ifade etmek gerekirse; hidrokarbon yanmayan gazları, karbon monoksit zengin/fakir karışımı, oksijen kullanılmayan/açığa çıkan oksijen miktarını,karbon dioksit açığa çıkan karbon dioksit gazı miktarını belirtir.

    Bunların hepsinin motorun durumu için ayrı anlamları vardır.
    Cihazın ekranındaki değerlere bakarak motorun yağ yaktığını, sıkı sibop ayarını, segmaların, sibopların/kılavuzlarının aşınmışlığını, silindir kapak contasının kaçırdığını, olmaması gereken bir yerden fazladan hava aldığını, hava filtresinin tıkalı olduğunu, çok veya az yakıt harcadığını, katalitik konvektörünüzün sıhhatliliğini, ve hatta egzostta delik olup olmadığını dahi anlayabilirsiniz.

    Bu gazların olması gereken değerleri ve bu değerleri yorumlamayı yazarak kafa karıştırmak istemiyorum

    Ama basit olarak LAMBDA yı bilmenizde yarar var.

    Benzin ile havanın ideal karışım oranı olarak, ağırlık cinsinden ( gr, kilo,ton vb.) 14,7 birim hava ile 1 birim benzin karışımı olduğu tespit edilmiş.
    LPG de ise lambda oranı 15,6/1. Yani LPG daha fazla hava ile ideal orana ulaşıyor. (Biraz evvel bu sebeple 4 gaz ölçer cihazın benzin ve LPG ölçümlerini ayrı ayrı yapması gerekir diye belirttim.)
    Buna da 1 (bir) lambda denilmiş.
    Yani 1 lambda ideal benzin/hava veya LPG/hava karışım oranı değeri demek.
    Araçlarda bulunan lambda sensörü de egzosttan geçen gazlar içinden oksijen miktarını algılayarak elektriksel veri halinde EKU ya bildirir.
    Gaz analiz cihazının ekranında lambda değerini 1.000 görürseniz motorunuza mükemmel ayarlı diyebilirsiniz.

    Lambda değeri arttıkça yani 1.000 dan yukarı (1.010 vb.) çıktıkça fakir karışım, eksildikçe yani 1.000 den aşağı (0.990 vb.) indikçe zengin karışım ifade eder.
    0.990 ilâ 1.010 arasındaki değerler normal kabul edilebilir.

    Servisime gelen araçlarda, Lambda sensörünün çoğunlukla sisteme bağlı olmadığını görüyorum.
    Ya programdan iptal ediliyor/kapatılıyor, ya da montaj sırasında hiç bağlanmamış oluyor.
    Aslında gerek bilgisayarla yapılan arıza incelenmesi esnasında lambda sensörünün ürettiği değerleri ve de gerekse ince ayar yaparken mutlaka bağlanmış olması ve bu değerlerin ekranda görülmesi gereklidir.

    Teknisyenler bu değerlere bakarak yaptıkları işi doğrulamak zorundadır.

    Şayet aracınızı götürdüğünüz servislerde asgari olarak bu cihazlardan bir tanesi bile yok ise yapılan işe “tamam/oldu” demek mümkün değildir, hatta eski lisanla “eşyanın tabiatına aykırıdır”.

    Sonuç olarak aracınızın motorunda olan önemli bir arızanın doğru olarak giderilmesinden veya kapsamlı onarımların yine doğru yapılması sonrasında:
    1. Adım:
    Motoru benzin devresinde çalıştırmadan önce benzin EKU sunun sıfırlanması
    2. Adım:
    Bilgisayarda ve gaz analiz cihazında görülen verilerin doğru olduğunu görmek/tespit etmek ve hatta bunlara ait yazıcı çıktısı almak.
    3. Adım;
    Bu işlemlerin devamında LPG EKU sunun yeniden programlanması GEREKİR/ŞARTTIR.
    İşlemlerin anlattığım şekil ve sırada yapılması halinde LPG sisteminin, kendiliğinden benzin sistemiyle aynı değerlere oturacağı, nadiren ince ayar gerekeceği görülecektir.

    İlgililerin bilgilerine sunarım.

    Not:
    Bundan önce yazdığım metinler beklemediğim ilgi gördü.
    Ülkemin çoğu şehrinden çok sayıda araç sahibi aradı.
    Bilgi birikimimi arayanlarla paylaşmaktan düşünemeyeceğiniz kadar mutlu oldum.
    Bu yazımı okuyan dostların sorularını cevaplamak beni daha çok mutlu edecek.

    Bilgileriniz arasında bulunmasını istediğim bir başka konu da faaliyetlerimiz ( ayrıntıları www.kantarci.com adresindeki web sitemizde görebilirsiniz) hakkında.
    FIAT Yetkili Servisi olmakla birlikte 2a Mühendisliğin de Yetkili bayisi olarak diğer her türlü marka ve model araca eğitimli/uzman teknisyenlerimizle ve kadrolu makine mühendisimiz gözetiminde LPG kit montaj ve servis hizmeti veriyoruz.

    Umarım yazdıklarım işinize yarar.

    Hepinize sağlık, mutluluk, başarı ve gönenç dilerim.



    Serdar Kantarcı

    KANTARCI
    Yetkili FIAT Servisi
    Doğanbey Cd. Kılıç Sk. N: 4
    34752 İçerenköy/Kadıköy/iST.
    Tel : 0216 5757676
    Faks: 0216 5749606
    e-posta : serdarkantarci@kantarci.com
    web site: www.kantarci.com



  2. #2

    Cevap: sıralı sistemlerde görülen anormal çalışmanın sebepleri-giderilmesi

    stilo marka aracıma 2 sene önce brc marka tüp taktırdım,iyisi olsun diye 1530 tl vererek.Fakat daha taktırdığım ilk andan itibaren hep sorun ve ilgisiz bir bayi (ankara çevik otogaz)hep baştan savarak garanti süresinin dolmasını sağladı,ben de o günden beri tabiki brc yi arkadaşlarıma tavsiye ediyorum!....(ne anlamda siz tahmin edin) üstelik 8000 çalışanlı bir kurumun ulaştırmasında çalışıyorum.yine cevap alamayacağımı biliyorum ama her yerde yazmaya devam edeceğim.

  3. #3

    Cevap: sıralı sistemlerde görülen anormal çalışmanın sebepleri-giderilmesi

    Tarafınıza 2A Mühendislik garanti belgesi verildi mi?Bize araç plakası ve iletişim bilgilerinizi yazarmısınız.

  4. #4

    Cevap: sıralı sistemlerde görülen anormal çalışmanın sebepleri-giderilmesi

    değerli bilgileriniz için teşekkür ederim.

  5. #5

    Cevap: sıralı sistemlerde görülen anormal çalışmanın sebepleri-giderilmesi

    serdar bey insanları aydınlattığınız için teşekkür umarım bütün ustalarımız sizin gibi duyarlı olurda ülkemizin dövizi yurt dışına kaçmaktan kurtulur ellerine sağlık

    aslında devletin bu işe el atması gerekiyor bu işleri bütün meslekler için söylüyorum ehli olmayan yapmamalı mesela inşaatçı kalkıpta turizm işini yapamamalı bir standart getirilmeli diye düşünüyorum acizane sonra böyle herkes her konuda rezil oluyor saygılarımla

  6. #6

    Cevap: sıralı sistemlerde görülen anormal çalışmanın sebepleri-giderilmesi

    Serdar bey çok faydalı bir bilgi paylaşımı olmuş.Emeğinize sağlık.

  7. #7

    Cevap: sıralı sistemlerde görülen anormal çalışmanın sebepleri-giderilmesi

    verdiğiniz bilgiler için teşekürler serdar bey.

+ Konu Cevaplama Paneli

Bu Konu için Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok